Müzikle Tedavi Günümüzde aktüel bir konu olan müzikle tedâvi, ruhsal ve bedensel rahatsızlıkları iyilestirmek için insanoglu tarafından kullanılan tedâvi yöntemlerinden birisi, belki de en eskisidir. Zira ilk insanların nazarında müzik, ilâhî bir lûtu u; Mısır, Çin, Grek, Hint ve Türk halkları, müzigin cennetten geldigine inanıyorlardı. Insanoglunun, sesin varlıgını ve canlılar üzerindeki tesirini fark etmesiyle baslayan müzikle tedâvi süreci, insanlık tarihi boyunca sihir, inanç, tıp olgularıyla içiçe gelismis; bazen dînî merâsimlerde, bazen tıbbî kurumlarda bazen de özel seanslarda kendini göstermistir.

Eflâtun, mûsikînin hakikatini su sözlerle ifade etmektedir: “Biliniz ki filozoflar (hikmet sahipleri) müzigi oyun ve eglence içindegil, kisiye fayda vermek, rûhî lezzetler saglamak, insanın psikolojisini rahatlatmak, kuru mizaçları nemlendirmek (sıkıntıyı gidermek), fizyolojiyi dengelemek ve kanın akısını düzenlemekiçin ortaya koymuslardır. Bu ilmi inkâr edenler ise müzigi sadece meyhânelerde ve sokaklarda dinleyip ilkelerini, anlamlarını ve ortaya konus sebebini kavramadan bu ilmin (müzigin) sadece oyun ve eglence için oldugunu zannederek dînen haram kılmıslardır.

”Ibn Sînâ ise “Sarkı söylemek, saglıgı koruyan en iyi egzersizdir”diyerek, müzikle tedâvi konusundaki genel kanaatini ortaya koymaktadır.Filozofların müzik, tıp ve astronomi çerçevesinde ele aldıkları müzikle tedâvi konusu, mutasavvıfların, “müzigin marifet sahipleriiçin rûhun gıdâsı oldugu ve kisinin olgunlasmasına katkısı bulundugu”seklindeki düsünceleriyle birlikte Islâm dünyasında daha dagüç kazanmıstır. Bu düsünce çerçevesinde basta Mevlevîlik olmaküzere diger bir çok tasavvuf ekolü müzigi kullanmıs ve içlerinden,pek çok degerli müzisyen yetistirmistir.

Osmanlı Devleti zamanında yetisen müzisyen ve nazariyatçılar, Safiyyüddin ve Merâgî’nin belirledikleri Türk Müzigi makamlarının;insan mizaçları, milletler, renkler, burçlar, zamanlar ve bilhassa hastalıklar üzerindeki tesirleri konusunda tasnifl er yapmıs lardır. Türk Müzigi nazariyatı kitapları olan “edvâr” kitaplarının yanı sıra, tıpla ilgili eserlerde de müzikle tedâvi konusu kendinigöstermistir. Mesela Kânûnî Sultan Süleyman Hân (1520−1566)zamanında saray hekimi olan Musa b. Hâmûn, padisaha ithaf ettigi dis hastalıklarıyla ilgili eserinde, bu hastalıkların müzikletedâvisinden, aynı zamanda çocukların müzikle uyutulmasından,huy ve ahlâklarını düzeltmek için müzikten faydalanılmasıgerektiginden bahsetmektedir.

Ayrıca sâir-hekim Hasan SuûrîEfendi (ö. 1105/1693−1694) Ta‘dîlü’l-emzice adlı eserinin “MûsikîMakamâtı” isimli Ikinci Faslında müzikle tedâvi konusunu islemektedir. Suûrî’den yaklasık bir asır sonra vefât eden HekimbasıGevrekzâde Hâfız Hasan Efendi (1727−1801) en-Netîcetü’lfikriyye fî-tedbîri velâdeti’l-bikriyye ve er-Risâletü’l-mûsikiyye mine’d-devâi’r-rûhâniyye adlı eserlerinde aynı konuyu islemistir. Müzigin insan ruhu üzerindeki tesiri ve makamların tâbi tutuldugu sınıfl amalar, dînî müzigi de etkilemis; müzikle tedâvi konusundaelde edilen bilgiler, okunan ezanlar, salâlar ve çesitli dînî müzikformlarını belli sekillere sokmustur.

MAKAMLARIN BURÇ KARŞILIKLARI DİNLEMEK İÇİN ÜZERİNE TIKLAYINIZ

Râst; koç, tabiatı atestir. 

Irâk; boga, tabiatı toprak. 

Isfahân; ikizler, tabiatı hava.

Zîrefkend; yengeç, tabiatı su.

Büzürg; aslan, tabiatı ates.

Zengûle; sünbüle (basak), tabiatı toprak.

Rehâvî; mîzân (terazi), tabiatı ateş.

Hüseynî; akrep, tabiatı su.

Hicâz; kavs (yay), tabiatı ates.

Bûselik; cedy (oglak), tabiatı toprak.

Nevâ; delv (kova), tabiatı hava.

Ussâk; hût (balık), tabiatı su.

Kutlug, makamların oniki burca göre tayin ve tespit edilme sebebini Hızır b. Abdullah’tan naklen su sekilde ifade etmektedir: “Her bir burca bir makamın uygun görülerek ona baglanması, ondan sayılması, makam ve burçların tabiatı icabıdır; bir burcun tabiatı ne ise makamın da tabiatı öyledir.”

Yapım:Hazerfanahmet a.ş

Prodüksiyon:Origami Yapım

Prodüktör:Ahmet Yıldız

Kanun: Prof. dr. Ahmet Hakkı Turabi

Ud:Dr Başak Harmancı

Ney:Erhan Özden

Tanbur:Mehmet Ünal

Klasik Kemençe:Uğur Özcan

(ORİGAMİ MÜZİK YAPIM’IN İZNİYLE YAYINLANMIŞTIR)

0
    0
    Sepetiniz
    Sepetiniz boşMağazaya Dön
    × WhatsApp