Ecdâdımız Hazret-i Peygamber (sav) Efendimiz’in sevdiği kokulara önem vermiş ve bu kokuları dîni lâ-dîni her alanda kullanmıştır.

Camilerin bânisi buhur kullanım koşullarını ilgili vakfiyelerde belirtilmiş ayrıca tütsü hazırlamak ve gerekli hammaddeleri satın almak için camide bir buhurcu bulundurmuştur. Atik Valide Camii (1571-86), Kılıç Ali Paşa Camii (1578-81), Mihrimah Sultan, Edirnekapı’daki Camii (1563-70), Rüstem Paşa Camii (1561-63) ve Süleymaniye Camii (1548- 59) bunlara örnektir.

Topkapı Sarayı padişahın ve ailesinin ikametgahı olduğundan ve çeşitli resmi ve dini törenlere yapıldığından buhurun sarayda önemli bir yeri vardı. Saray buhurları Has Oda’nın yanında dışarıda bulunan mermer buhur dibekte hazırlanırdı.

Padişahların culüs merâsiminde buhurdan bulunurdu, Eyüp Sultan’da gerçekleşen kılıç kuşanma merâsimi boyunca buhurdan taşımakla görevli askerler Padişahın önünden yürüyerek törene refakat ederlerdi.

Surre-i Hümâyun törenlerinin buhurdanla çekilen fotoğrafları mevcuttur.

Saraydaki resmi ve dini törenlerde koku kullanımının yanı sıra, padişahın kokuları kişisel olarak da kullandığı bilinmektedir.

Divan-ı Hümayun’da yemek davetinde Rus büyükelçisine, görevliler gülabdan ve buhurdan ikram ettiği kayıtlıdır. Özellikle, 17. yüzyılın başlarından itibaren kahve ve buhur, misafir büyükelçiler, düğün törenleri ve sünnet törenleri gibi resmi etkinliklerin bir parçası haline gelmiştir. Ayrıca, 18.yüzyılda tütsünün yüksek devlet görevlilerinin katıldığı törenlerin bir parçası olmuştur.

18. yüzyıldan kalma bir tabloda, Fransa Büyükelçisi Conte de Vergennes’in büyük vezir tarafından kabulünde   görevliler kahve ve tütsü sunmuşlardır. Tablonun sağ tarafına yeşil kıyafetli hizmetçi buhurdan tutarken, kırmızı kıyafetli olan bir tepsi üzerinde kahve fincanı taşıyor

17. yüzyılda sarayın üçüncü avlusunda yaşayan Albert Bobovi, padişahın yatak odasının hazırlanması hakkında şöyle bilgi aktarmıştır . Her akşam, sultan yatmadan önce Ud ve Amber kokulu mumlar yakılırdı.Ayrıca, Bobovi, padişah kıyafetlerinin dezenfekte edildiğini söylüyor.

Padişah yemek yedikten sonra, hem oda hem de padişah Ud ve Amber ile kokulandırılmıştır. Bu örnekler, koku kullanımının Topkapı Sarayı yaşamının gelenekleri arasında önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Osmanlı toplumu tütsüyü çeşitli törenlerin bir parçası olarak ya da evlerinde günlük yaşamda kullanırdı. Özellikle konaklarda tütsü kullanımı çok yaygındı. Sakal-ı şerif ziyaretlerinde, Mevlid töreninde ve Ramazan ayında Teravih namazlarında ve ziyaretlerde buhurdan kullanılmıştır.

Kurban ve Ramazan Bayramında konaklarda evin hizmetçilerinden biri, gümüş veya altın kaplama buhurdan ile buhur yapar ardından misafirlere gül suyu ikram edilirdi.

Aşağıdaki gravürlerin birinde Vezir konağında misafirlerin çubuk ile tütün içtikleri esnada kahvelerin servis edilmesini gösteriyor. Konuklara hizmet etmek için diz çökmüş buhur yapan bir hizmetçi görülüyor.

Antoine Ignace Melling (1763-1831) tarafından yapılan bir gravür, 3 Selim’in kız kardeşi Hatice Sultan’ın sarayında misafirlerine kahve ikramını gösteriyor.

Tütsü ayrıca düğün törenlerinin ve çeyizlerin bir bölümünü oluşturdu. Düğün günlerinde, gelinin ailesinden birkaç kadın, damadın ailesini gül suyu ve Ud ağacı yanan gümüş buhurdan ile karşılardı.

Arşiv belgelerine göre, Osmanlı sultanları kızlarına çeyiz olarak altın, gümüş, bakır veya porselen gibi malzemelerden yapılan çeşitli buhurdan ve Gülabdan vermişlerdir. Sultan Abdülmecid, kızı Cemile’ye gümüş buhurdan hediye etmiştir.

Yeni doğmuş bir bebeği ve annesini nazardan korumak için tütsü yapardı. Doğumdan sonra kırk gün boyunca loğusa kadının odasını çörek otu ve üzerlik tütsüsü yapılırdı.

Padişahların, ulemânın, tarikat mensubları ve halkın gasli esnasında buhur yakılır, tabut taşınırken önünde buhurdanlar eşlik eder, defin esnasında buhur bulunurdu.

Türbede görevli olan türbedarlar buhur yakar, Kur’an-ı Kerîm ve Delâilü’l-Hayrât okurdu.

Dergâha gelen Padişah, başka dergâhı ziyârete giden şeyh efendi kapıda buhurdanla karşılanır tekrar buhurdanla uğurlanılırdı.

0
    0
    Sepetiniz
    Sepetiniz boşMağazaya Dön
    × WhatsApp